Genel Kültür

Benzin Enjektörü Nedir? Arızaları Nasıl Bulunur?

Benzin enjektörü ve Dizel enjektör arasında ki farklar, arıza durumları ve enjektörlerin bakımları için neler yapılması gerektiği tüm detayları ile makalemizde.

Benzin enjektörü veya dizel enjektör, çok genel anlamı ile akışkan bir sıvıyı basınçla başka bir yere pompalayan alettir. Otomobillerde kullanılan enjektörü de, tıp dünyasında kullanılan enjektöre benzetebiliriz. Aynı görevle, yakıtı pompalayan parçadır. Bu nedenle motorlu taşıtlarda çok önemli bir görev üstlenir. Enjektörlerin, benzinli enjektör ve dizel enjektör olmak üzere, iki türü vardır. Eski motorlu araçlarda, benzinli enjektör, yakıtı, karbüratörün içine pompalarken, 1990’dan sonra üretilen araçlarda, emme supabının arkasına, miktarını son derece hassas ayarlayarak gönderir. Dizel enjektör ise, yakıtı yüksek basınçlı pompasıyla silindir içine püskürterek gönderir. Enjektörlerin tek delikle altı delik arasında değişen püskürtme delikleri vardır. Bunlar, çok küçük parçalar olduğu için gözle görülemez.

Enjektör, motorlu taşıtlardaki enjeksiyon sisteminin en önemli parçasıdır. Beyinden gelen sinyalle aldığı yakıtı, yaklaşık 2.5-3 barlık bir basınçla, tam üstüne bağlandığı emme manifolduna gönderir. İğne uçlarındaki püskürtme delikleri, sayısına göre değişkenlik gösterebilir. Enjektörler, araç çalışır haldeyken, daimi ve çok seri işler. Bu nedenle her 25.000 km’de temizliğinin yapılması gerekir. Bunun için, önce çalışır haldeymiş gibi temizlenir, daha sonra da sökülerek ve titreşimler sağlanarak, özel sularla temizlenerek işlem tamamlanır. Motor performansını korumak, yakıt tüketimini minimum ölçüde tutmak ve tıkanıklıkları önlemek için bu temizliğe dikkat edilmesi elzemdir.

Benzin Enjektörünün Görevi Nedir?

Benzin Enjektörünün Görevi Nedir?

Benzin enjektörü ismi verilen cihaz, araçlarda yakıt pompası isimli kısımdan yakıt galerisi isimli bölüme benzini gönderme görevini yapar. Bu işlemi yaparken benzin enjektörü, gönderilen benzin miktarını çok hassas bir şekilde ayarlar. Selenoid enjektörler olarak da bilinen benzin enjektörleri, görevleri bakımından oldukça önemli bir yere sahiptir.

Benzin enjektörleri, genel olarak 2 tip sistemde çalışır: Çok noktalı enjeksiyon sistemi, diğer ismiyle MPI sistem, ve direkt enjeksiyon sistemi.

Çok Noktalı Enjeksiyon Sistemi

Kullanılan yakıt sistemi çok noktalı enjeksiyon sistemi ise enjektör silindir kapağında bulunur. Bu sistemde bulunan benzin enjektörleri yaklaşık olarak 3 veya 4 barlık bir basınçla çalışmakta olup diğer benzin enjektörlerine oranla çok daha basit yapılıdır.

Direkt Enjeksiyon Sistemi

Kullanılan yakıt sistemi direkt enjeksiyon sistemiyse durum biraz daha farklıdır. Bu sistemlerde benzin enjektörü yakıtı genel olarak yanma odası ismi verilen kısma gönderir. Bu sistemde kullanılan benzin enjektörleri de farklı bir yapıya sahiptir. Bu enjektörler çok noktalı enjeksiyon sisteminin enjektörlerine oranla daha yüksek bir basınçla çalışmaktadır. Yaklaşık olarak 50 ila 120 barlık basınçla çalışan enjektörlerin püskürtme süresi ve zamanlaması elektronik kontrol ünitelerince ayarlanır.

Genel olarak benzin enjektörlerine bakılacak olursa dizel enjektörler ile aynı çalışma prensibine sahip olduğu söylenebilir. Elektronik kontrol ünitesi tarafından gönderilen sinyaller aracılığıyla oluşturulan manyetik alan, enjektördeki iğnenin çekilmesine ve yakıtın bu alandan püskürtülmesine olanak sağlar.

Benzin Enjektörü Arıza Durumları

Benzin Enjektörü Arıza Durumları

Enjeksiyon sistemi, uzun süreli kullanım ve ısıya bağlı olarak kirlenir. Yukarıda bahsedildiği üzere, enjektör uçlarındaki iğne delikleri, gözle görülemeyecek kadar küçüktür ve dikkat edilmediği takdirde, tıkanması çok olasıdır. Bu deliklerin tıkanmasını önlemek için, yapılacak en akılcı çözüm, kaliteli yakıt kullanmak olacaktır. Aksi takdirde, yakıt tüketiminin artması, motor performansının düşmesi ve egzoz borusundan siyah duman çıkması gibi enjektör arızaları kaçınılmaz olacaktır. Bunun yanı sıra, sızdırmazlık elemanlarının arızalanması gibi bir durum da olasıdır ve bu da yakıtın kenarlardan sızması gibi istenmeyen bir durumla sonuçlanabilir. Bu şartlarda, vakit kaybetmeden aracınızı servise götürerek, bilgisayarlı arıza analizi yaptırmak, sorunu kesin olarak çözmek  en adına en doğru yaklaşım olacaktır.

Benzin enjektörleri özensiz kullanım veya kirlenme gibi bazı sebeplerden dolayı arıza oluşturabilir. Buna genel olarak enjektör içerisinde biriken malzemeler de sebep olabilir. Eğer böyle bir arıza oluştuysa önemli olan sorunun kaynağını tespit etmektir. Enjektördeki arızanın sebebi tıkanma ise enjektör temizletilerek bu sorun rahatlıkla ortadan kaldırılabilecektir. Eğer benzin enjektörü bozulmuşsa yeni bir enjektörle değiştirilmelidir. Arıza durumunda enjektöre giden kablolar ve bu kabloların soketleri de kontrol edilmelidir. Sorun enjektörün dışında bir sebepten de kaynaklanıyor olabilir.

Enjektörde yukarıda belirtilen sebeplerle tıkanma veya kirlenme oluşabilir. Bu durumlarda da enjektör temizleyici sıvılarla temizleme işlemi yapılabilir fakat bu çok fazla önerilmemektedir. En doğrusu bir teknik servise enjektörü temizlemek olacaktır.

Benzin Enjektörü ile Dizel Enjektör Farkları

Benzin Enjektörü ile Dizel Enjektör Farkları

Benzin ve dizel motor günümüzde en sık kullanılan içten yanmalı motor çeşitlerinden olup performans, etkinlik, enjeksiyon basıncı ve fiyat konularında farklılık göstermektedir. Kısaca bu farklılıklardan bahsetmek gerekirse;

Kullanılan yakıt cinsi ve fiyatı

Benzinli motorda yakıt olarak “benzin” kullanılırken dizelde “dizel” yakıt kullanılmaktadır. Benzin rafine bir yakıt olup dizel ise ham madde özelliğindedir. Bu sebeple piyasada benzin dizel yakıta göre daha pahalıdır.

Motorun ateşleme anı

Bundan başka benzinlide ateşleme enjektörle yapılırken (dizelde sadece ısıtma bujisi vardır) benzinli de ateşleme kızdırma bujisi ile gerçekleşir.

Kompresyon oranları

Benzinlide hava ve petrol karbüratörün içinde bir karışım halinde olup daha sonra silindirin içinden geçmektedir. Dizelde ise yakıt önce silindirden geçer ve daha sonra burada hava ile karışır. Her iki motor cinsi açısında kompresyon oranlarında farklılık söz konusudur ve dizelde bu oran daha yüksektir. (Benzinlide 8:1’den 12:1’e kadar, dizelde ise bu oran 14:1‘den 25:1’e kadar çıkmaktadır.)

Yakıt verimliliği

Yakıt verimliliğinde de farklılık vardır. Benzinli motorda yakıt verimliliği %30-40 iken dizelde bu oran yüksek olup %40-50 civarındadır.  Bu sebeple dizel motorda yakıt tüketimi ve kat edilen kilometre oranı benzinli motora göre daha avantajlıdır.

Kullanıldığı alanlar

Dizel enjektörler daha ağır olup otobüs, kamyon gibi daha ağır araçlarda kullanılmakta, benzinli enjektörler ise dizele nazaran daha hafif olduğu için araba ve motosiklet gibi daha hafif vasıtalarda kullanılmaktadır.

Bakım maliyeti

Dizel motorlar benzinli motora göre daha sık bakım gerektiren ve bakımı da pahalı olan motor çeşididir. Ancak benzinli motor yağlama kısmını aşındırır ve motoru yakar dizel de ise böyle bir durum söz konusu değildir. Bu sebeple dizel motorlar benzinliye göre daha dayanıklıdır.

Genel maliyet

Bilindiği üzere piyasada dizel motorlu araçlar benzinli motorlu araçlara göre daha pahalıya satılmaktadır. Genele baktığımızda her ne kadar dizel araçlar daha yüksek fiyatlı olsalar da yukarıda da değinildiği gibi dayanıklılık, kompresyon oranı,  yakıt yakımı, kat edilen mesafe açısından benzinle çalışan motorlara göre daha avantajlıdır.

Çalışma sistemi ile alakalı olarak Youtube’de bulunan https://www.youtube.com/watch?v=yfCt96vV9lk şu videoyu izleyebilirsiniz.

Ayrıca Bilgi Portalı sitesini takip ederek, en güncel konularda her zaman aradığınız bilgileri detayları ile bulabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu