arama

Grigory Petrov’un Kitabı

ATATÜRK’ÜN İSTEĞİYLE OKULLARDA OKUTULDU
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Bilgi PortaLı Bilgi PortaLı

Rus, yazar, hatip, papaz, basın mensubu Grigory Petrov’un Beyaz Zambaklar Ülkesinde kitabı 20. asrın en çok okunan ve bilinen eserlerin başında gelmektedir. İki milyonluk nüfusuyla bütün dünya haklarına örnek olan Finlandiya’nın bağımsızlığını ve yine dirilişini ele alan roman, okunması şart olan dünya klasiklerindendir.

 

ATATÜRK’ÜN İSTEĞİYLE OKULLARDA OKUTULDU

Mustafa Kemal Atatürk’ün isteğiyle okul müfredatına alınan kitap öncelikle 1923 seneninde Türkçeye çevrildi.  Atatürk’ün, “ Beyaz Zambaklar Ülkesinde kitabını okudum siz de okuyun” demiştir. Türkçeye çevrildikten sonra ülkemizde de çok okunan roman fakirlikten, tutsaklık altından olan Finlandiya halkının bütün dünyaya örnek teşkil eden mücadelesini etkileyici bir şekilde anlatıyor. Roman, Finli aydın aktivist Johan Wilhelm Snelman tarafından başlatılan ve bütün Fin halkının yediden yetmişe destek olduğu yenileşme hareketinin destansı hikâyesidir.

Snelman’nın aydınlarla olan müzakeresinde şu sözleri çarpıcıdır;

 

“Aydınlar kendilerini halktan hiçbir zaman üstün görmemelidirler, her sınıftan insanların ortak mücadelesiyle ancak gerçek başarıya erişebiliriz.”

 

Bölümler halinde anlatılan roman başkarakter Snellman’ın ağzından anlatılıyor.  Beyaz Zambaklar Ülkesinde, aydınların, köylülerin, öğretmenlerin, işçilerin, subayların, din adamlarının yekvücut biçimde ülkelerini kültürden, sanata, ekonomiden, sosyal ve siyasal haklara kavuşturmalarının ibret verici öyküsünü okuyacaksınız.

İSVEÇ ESARETİ ALTINDA BİR ULUS

1811 seneye dair İsveç hâkimiyeti altında hayat sürdüren Finlandiya’nın bütün devlet kadrolarında İsveçliler çalıştırılmaktaydı. Öğretmenler, din adamları, bürokratlar bile İsveç devletinin yurttaşlarından oluşmaktaydı. Bu vaziyet bütün Finlandiya halkı için esaretin en büyüğüydü. Diğer taraftan Finlandiyalılara tepeden inmeci bir bakış açısıyla bakan İsveçlilerin tutumu Finlandiyalıların kültürel ve sanatsal gelişimini de engelleyici mahiyetteydi. Kendi ülkelerinde istedikleri gibi yaşayamayan Fin halkı için bir kurtuluş yolu gerekiyordu.

 

Bu da Snelman’ın üstün çabası sayesinde olacaktı.

KİTAP TÜRKİYE AYDINLARININ DİKKATİNİ ÇEKTİ

Roman içinde barındırdığı değişik fikirlerle Türk aydının da dikkatini çekmesine kapı araladı. Üniversitelerde ve okullarda okutulması için Atatürk’ün teşebbüsü sayesinde gerçekleştiğini önceden değinmiştim. Türkiye aydınları için de tartışma konusu olan romanın aktüelliği son zamanlarda dahi hala geçerliliğini savunmaktadır.

REFORMİST HAMLELER

Rusya, Finlandiya’nın ehemmiyetli toprak parçalarına sahip olduğunda Rus Çarı’nın Finlandiyalılara bütün kültürel ve sosyal haklarının savunması istikametinde güvence verdi. Bu konuda ehemmiyetli rol üstlenen Snelman büyük seferberlik duyuru ederek kültürel devrimi gerçekleştirmenin peşindeydi. Öncelikle aydınlarla görüşen Snelman; entelektüellerin topluma inerek yapılacak onan devrimleri halka anlatmalarını istedi. Aydınların kendilerini halktan üstün görmemelerini de vurguluyordu.

 

Rusya ve Finlandiya arasında 1816 seneninde imza adan anlaşmayla meclis yine işlevsel hale geldi. Bu anlaşma sayesinde dünyanın değişik yerlerinde hayat sürdüren Finlandiyalılar ülkelerine akın ettiler. Yapılan reform hareketleri neticeninde devlet müesseselerinde çalışan İsveçlilerin yerini Finlandiyalılar almaya başladı.

 

SİLAHLI GÜÇTE YENİLEŞMELER

Devletin bütün ana tabakalarında başlayan reformist hamleler neticesinde ülkede kültürel ve sosyal değişimler ağır ağır kendini göstermeye başlamıştı. Bütün devlerde olduğu gibi Finlandiya da silahlı gücünü yenilemek için birtakım adımlar attı. İsveç döneminde silahlı güce kök salan subaylar, askerler ve üst rütbeli komutanlar devletin hiçbir meselesiyle ilgilenmemesinin yanında halkı da hor görüyorlardı. Bu konuda da yapılan yeniliklerin başında askerlere konferanslar ve seminerler verilmeye başlanarak onları tekrar kazanmak için atılan ehemmiyetli bir adımdı.

 

Yenilikle beraber aileler çocuklarını silahlı güçte görev almaları için telkin etmeye başladılar. Tarımdan endüstrileşmeye ve eğitime kadar bir hayli devrim yapan Finlandiya’nın günümüz dünyasındaki yerini sanırım tartışmaya gerek yok.